Blogpost over verborgen talenten in de klas

Wat is het vreemdste onderwijstalent dat jij hebt, of een collega van jou? Die open vraag stelden we via Teacher Tapp. Zeventig mensen uit het onderwijs gaven hun mening. Het resultaat is een fijne mix van herkenbaarheid, bewondering en af en toe een glimlach. 

Eén ding werd al snel duidelijk: wat leraren zelf “vreemd” noemen, zijn vaak net die vaardigheden die het verschil maken in de klas. Hieronder een greep uit de resultaten. 

Het zesde zintuig 

Een collega beweert dat hij dt-fouten kan horen.

Sommige leraren lijken over een extra zintuig te beschikken. Ze hebben ogen op de rug, horen een fluistergesprek op drie meter afstand, of weten exact welke vraag een leerling zal stellen nog vóór de hand de lucht ingaat. Er zijn zelfs collega’s die een bullshitradar hebben! Superkrachten voor klasmanagement? 

De kunst van connectie 

Stel je voor, je kent als leraar alle jongerentaalwoorden, en je gebruikt ze ook nog eens correct. Maakt dit vreemde talent van jou een hippe vogel, of vinden de leerlingen het toch ietwat cringe? #sixseven 

Los van de vraag of het altijd werkt, gaan veel antwoorden over het belang van verbinding in onderwijs. Neem nu die ene leraar die als gamer op een heel andere manier connectie kan maken met de leerlingen. Anderen blinken uit in empathie, vooral voor leerlingen die het moeilijk hebben. Een talent omdat het hen geen moeite kost. Sommigen hebben een scherp aanvoelen voor wat er buiten de klas speelt en merken snel signalen op van familiale problemen of ingrijpende thuissituaties. En dan zijn er diegenen die leerlingen net dat extra duwtje te geven om opnieuw in zichzelf te geloven.  

Dit zijn geen spectaculaire trucs, maar relationele vaardigheden die maken dat leerlingen zich gezien en begrepen voelen. 

Knappe koppen 

Heel wat leraren maken indruk met hun kennis. Het leerplan of zelfs de eindtermen vanbuiten kennen, wordt als uitzonderlijk ervaren. Of wat denk je van die ene leraar die het getal pi met meer dan 100 getallen na de komma kent. Kan altijd van pas komen in een quiz, toch? 

‘Didactische meesters’ 

Wat opvalt, is dat veel zogenaamd “vreemde” talenten eigenlijk (verdoken) didactische topskills zijn. Bijvoorbeeld je lessen zowel creatief als gestructureerd vormgeven, spontaan verbanden leggen met andere vakken, iets uitleggen aan de hand van snelle tekeningen. Je hebt leraren die zich verkleden, bepaalde personages integreren in hun les als activerende werkvorm of voor het aanbrengen van grammatica, of toneelstukken uitschrijven voor hele klassen. 

Kunnen we als leerkracht niet allemaal een beetje "onze eigen moeder verkopen"? Een niet zo hippe les over de eeuwenband, over breuken, over onderwerp en persoonsvorm ... Maar géén enkele leerling die dat saai vindt omdat wij het zo enthousiast aanbrengen.

Muzikale leraren lijken een streepje voor te hebben. Ter plaatse met de gitaar een lied maken over de les, bij bijna elk woord een lied vinden en zingen, elk antwoord kunnen rappen, een les zingen wanneer die niet binnenkomt ... Of het nu gaat om zang, rap of een bijzonder instrument: muziek blijkt een mooi hulpmiddel om leerstof te laten beklijven. 

Ook dit kwam voorbij: vlot lesmateriaal maken in Canva of een echte computernerd zijn. Zelfs lichamelijke eigenaardigheden blijken soms didactisch handig: ondersteboven of van rechts naar links schrijven, met twee handen tegelijk noteren, als linkshandige rechts op het bord schrijven, of teksten ondersteboven lezen zonder over een leerling te moeten hangen. 

En ... Het wordt vaak onderschat, maar moeilijke dingen eenvoudig kunnen uitleggen is misschien wel één van de krachtigste talenten die een leraar kan hebben. Zelfs al gaat het over hoe je een das moet knopen. 

Niet elk talent blinkt 

Moet een talent altijd positief zijn? Daarover valt te discussiëren. Wat alleszins in dat rijtje past, is ‘te laat komen’, of die collega die voor elke uitschuiver een charmante uitleg klaar heeft. En soms is het talent gewoon dit: “Blijven volhouden in deze ongeziene tijden”. 

#ookditzijntalenten 

Een onkreukbaar vermogen tot zelfspot. Zelfspot maakt dat leerlingen zelf ook fouten durven maken, het zorgt voor een veilig leerklimaat.

Ook aan creatieve talenten geen gebrek, denk maar aan de etalage van de school superknap aankleden, ballonplooien, vuurspuwen, buikspreken, zeefdrukken of kunnen lesgeven met de armen. 

Deze moet je uitproberen: een potlood tussen neus en bovenlip tegelijk met een ander potlood tussen onderlip en kin klemmen. 

Ik word alleen ziek in de vakanties. Dat is toch een apart talent ... 

Heel wat talenten komen klasmanagement ten goede. Ook ogenschijnlijk ‘gewone’ kwaliteiten, zoals steeds goedgezind zijn, humor inzetten of streng kijken (‘De blik der gehoorzaamheid’). Het meest genoemde “vreemde” talent? Geduld. Daar kan nooit genoeg van zijn.

Tot slot 

De meeste van deze talenten verschijnen niet in functiebeschrijvingen. Ze worden zelden geëvalueerd, nauwelijks benoemd, en toch hebben ze een impact op leerlingen en collega’s. Misschien vat deze reactie het wel het best samen: 

Ik heb een heleboel collega's met heel veel talenten maar ik heb nog nooit iets vreemd gevonden, enkel verrijkend.