Zomerse boekentips

Op deze laatste dag van het schooljaar delen we graag een aantal boekentips van bekende(re) namen uit het Vlaamse onderwijs. We vroegen aan elk van hen een onderwijsboekentip en een algemene boekentip. Je vindt hun tips hieronder in alfabetische volgorde. We wensen je veel zomers leesplezier.

ONDERWIJSBOEKEN

Apologie van de school – Jan Masschelein en Maarten Simons

Getipt door Bruno Vanobbergen (Katholiek Onderwijs Vlaanderen)

"Als onderwijsboek wil ik graag Apologie van de school van Masschelein en Simons aanbevelen. Het boek is intussen al bijna 10 jaar oud, maar is nog steeds bijzonder relevant. Het raakt voor mij de essentie van waar onderwijs over gaat: de school als een unieke plek in de samenleving, als een werkplaats waar tijd en ruimte worden vrijgemaakt voor vorming en ontmoeting. Het herinnert ons eraan dat onderwijs meer is dan kennisoverdracht of voorbereiding op de arbeidsmarkt; het is een publieke opdracht waarin we jonge mensen uitnodigen om de wereld te ontdekken en er zich toe te verhouden. In een tijd waarin onderwijs vaak onder druk staat om vooral efficiënt en meetbaar te zijn, vind ik hun pleidooi om de eigen waarde van de school te blijven verdedigen bijzonder inspirerend."

En wat als we nu weer eens gewoon gaan lesgeven - Eva Naaijkens en Martine Bootsma

Het design van onderwijssystemen - Pieter Sprangers

Beiden getipt door Koen Pelleriaux (GO!)

"Twee onderwijsboeken die op mijn leesplank liggen voor deze zomer."

In teachers we trust - The finnish way to World-Class Schools - Pasi Sahlberg

Getipt door Ann Peuteman (Knack)

"Jaren geleden trok ik voor Knack door Finland om er het onderwijssysteem, dat in die periode nog alle mogelijke internationale rankings aanvoerde, met eigen ogen te zien. Ik sprak toen ook met de Finse onderwijsexpert Pasi Sahlberg, die grote indruk op me maakte. In dit boek, dat al vijf jaar oud is, zet hij nog eens op een rij wat het Finse onderwijs zo bijzonder maakt. Natuurlijk kun je de onderwijsorganisatie van het ene land niet zomaar naar het andere overplanten, maar er valt ontegensprekelijk nog altijd iets van de Finnen te leren. Zeker wat inclusie en respect voor leerkrachten betreft." 

Kleuterleerkracht 2.0 - Eva Dierickx

Getipt door Eva Dierickx (Vrije Universiteit Brussel)

"Er wordt het laatste jaar heel wat geschreven en gezegd over kleuteronderwijs. Dit hedendaagse en recente boek bundelt de nieuwste didactische én pedagogische evidence-informed inzichten omtrent wat kwaliteitsvol kleuteronderwijs nu echt betekent, op een zeer praktijkgerichte manier. Want sterk kleuteronderwijs is niet zomaar sterk lager onderwijs in 't klein ..." 

The Hidden Lives of Learners - Graham Nuthall

Getipt door Rinke Vanhoeck (Buiten De Krijtlijnen & Expertisecentrum Onderwijs en Leren)

"Dit boek is echt het lezen waard. Nuthall deed jarenlang onderzoek waarbij hij niet alleen keek naar wat er publiek in de klas gebeurde, maar ook luisterde naar gefluister tussen leerlingen en hun eigen gedachten. Wat hij ontdekte is confronterend: leerlingen hebben een concept minstens drie keer nodig voor het echt beklijft, een kwart van wat ze leren halen ze uit gesprekken met medeleerlingen, en elke leerling bouwt een volledig uniek kennisnetwerk op, ook al zitten ze in dezelfde les.  Het is geen boek met eenvoudige recepten. Maar het dwingt je om beter te kijken naar wat er werkelijk gebeurt in de hoofden van je leerlingen. Verplichte lectuur voor iedereen die serieus nadenkt over leren.  Voorlopig alleen nog maar in het Engels te lezen, maar vanaf januari 2027 ook in het Nederlands te verkrijgen."

Why don't students like school - Daniel T. Willingham

Getipt door Tim Surma (Expertisecentrum Onderwijs en Leren) en Pedro De Bruyckere (Leerpunt & Universiteit Utrecht) 

Pedro De Bruyckere: "Had geen flauw idee dat ik ooit samen met Dan in Washington zou lesgeven toen ik jaren geleden de eerste versie van 'Why Don't Students Like School?' las. Dat boek heeft voor heel veel mensen de deur geopend naar wat we weten over leren en het brein, op een manier die tegelijk wetenschappelijk én bruikbaar is. De bescheiden, rustige man die Dan is, had wellicht zelf nooit gedacht dat zijn werk wereldwijd door zoveel leraren gelezen en gewaardeerd zou worden. Meer dan terecht."

Tim Surma: "Daniel Willingham verstaat als geen ander de kunst om zeer complexe materie, namelijk hoe een menselijk brein leert, te vertalen in een verhaal dat je van bij de start meesleept."

 

NIET-ONDERWIJSBOEKEN

Als de dieren – Lieselot Mariën 

Getipt door Bruno Vanobbergen (Katholiek Onderwijs Vlaanderen)

"Als algemene leestip kies ik voor Als de dieren van Lieselot Mariën. Het is een boek dat op een heel indringende en tegelijk toegankelijke manier vragen stelt over menselijkheid, kwetsbaarheid en hoe we met elkaar samenleven. Het nodigt uit tot vertraging en reflectie, iets wat we ook in onderwijs broodnodig hebben. Voor mij sluit het mooi aan bij de bredere pedagogische opdracht om ruimte te maken voor verwondering en verbinding, voorbij het puur functionele." 

De Moordclub op donderdag - Richard Osman

Getipt door Pedro De Bruyckere (Leerpunt en Universiteit Utrecht)

"De boog kan niet altijd gespannen zijn, en dus daarom tip ik eens gewoon ontspannende fictie. Ooit bedacht Agatha Christie Miss Marple als oudere dame die ook detective was, Richard Osman brengt een heel moordclubje van senioren samen (op donderdag) en gaandeweg ontdek je én een spannend verhaal, én bijzondere levens (ook spionnen gaan met pensioen als ze hun job overleven), én de tragiek en rijkdom van ouder worden (hier geen spoilers). De boeken van Osman lezen als een trein, wisselen tussen karikatuur en het diepmenselijke. Ik beken, het tempo van Osman inspireerde me voor het tempo van mijn eigen jeugdboek."

How beautiful we were - Imbolo Mbule

Getipt door Eva Dierickx (Vrije Universiteit Brussel)

"Dit boek ben ik nu zelf aan het lezen, en hoewel het einde ook voor mij nog een verrassing is, wil ik het toch al aan iedereen aanraden. Een verrassend, meeslepend boek over een actueel thema."

Intermezzo — Sally Rooney 

Getipt door Rinke Vanhoeck (Buiten De Krijtlijnen en Expertiscentrum Onderwijs en Leren)

"Sally Rooney is de schrijver van mijn generatie. Al haar boeken zijn de moeite, en dus ook haar laatste boek bewoog me op momenten tot tranen toe. Het boek gaat over twee broers die net hun vader hebben verloren. Maar dit boek gaat eigenlijk zelden over die vader. Het gaat over de vrouwen in hun leven, over zoeken en afdwalen en terugkeren. En toch hangt het gemis op elke bladzijde, zonder dat Rooney het ooit hardop benoemt. Die subtiele gelaagdheid, in een taal die tegelijk eenvoudig en volkomen eerlijk aanvoelt, is waarom Sally Rooney voor altijd boeken moet blijven schrijven."

Mixtape - Laura Buelinckx

Getipt door Ann Peuteman (Knack)

"Laura Buelinckx is leerkracht Nederlands in Go! Atheneum Vilvoorde en maakte vorig schooljaar deel uit van de Leraarskamer van Knack. Toen al viel haar taalgevoel en talent om verhalen te vertellen me op. Ik was dan ook heel benieuwd naar haar eerste roman, die onlangs verscheen. In Mixtape, een boek dat je als lezer van de eerste bladzijde meetrekt, tikt hoofdpersonage Gloria op een rommelmarkt een doos met oude cassettes op de kop. Terwijl ze luistert naar een mixtape van lang geleden wordt ze in haar eigen verleden terug gezogen."

Waak over haar - Jean-Baptiste Andrea

Getipt door Koen Pelleriaux (GO!)

"Een schitterend boek over vriendschap en verlies dat langs de geschiedenis van de beeldhouwkunst wentelt. Bovendien speelt het verhaal zich af tegen de boeiende achtergrond van de opkomst van Mussolini."

1984 - George Orwell

Getipt door Tim Surma (Expertiscentrum Onderwijs en Leren)

"Ik heb het boek uitgelezen toen ik op een strand in Spanje lag, vele jaren terug. Ik weet nog dat ik toen een uur voor mij heb uitgestaard omdat ik niet kon geloven dat Orwell in 1949 zo beangstigend accuraat een toekomstbeeld kon schetsen van een maatschappij waar Big Brother ons doorlopend in de gaten kan houden."